Niniejszy dokument stanowi realizację obowiązku prawnego dotyczącego wprowadzenia we wszelkich instytucjach, w których przebywają małoletni, standardów ich ochrony przed krzywdzeniem (ustawa z dnia 28 lipca 2023 roku o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2023 poz. 1606, w tym ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich).
Poprzez niniejsze standardy Kościół realizuje misję powierzoną mu przez Pana, aby nie zginęło żadne z tych najmniejszych. Uznaje, że dobro dziecka jest najważniejsze. Ludzie Kościoła przyjmują nie tylko ustawową, lecz przede wszystkim moralną odpowiedzialność za ochronę i promowanie dobra wszystkich dzieci oraz zobowiązują się dołożyć wszelkich starań, aby zapewnić bezpieczne i przyjazne środowisko, w którym dzieci są szanowane i doceniane.
Niedopuszczalne jest stosowanie przez kogokolwiek wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. Wszyscy jesteśmy zobowiązani do uczenia się rozpoznawania tych, którzy potrzebują pomocy i wsparcia oraz bezzwłocznego podejmowania działań w przypadku podejrzeń lub ujawnienia okoliczności, które mogą wskazywać, że dziecku zagraża lub dzieje się krzywda.
Parafia, jako podstawowa komórka instytucjonalna Kościoła, wyróżnia się specyficznymi obszarami działania. Odprawiane są w niej liczne nabożeństwa i uroczystości oraz sprawowane są sakramenty. W parafii funkcjonują różne grupy duszpasterskie, odbywają się zbiórki ministrantów, lektorów, próby scholi, wyjazdy parafialne.
Rodzice w zaufaniu przyprowadzają swoje dzieci do parafii i oczekują, że będą tam one bezpieczne. Z tego powodu standardy ochrony dzieci w obszarze parafialnym poszerzone zostały o ochronę osób dorosłych. Mają one za zadanie chronić przed krzywdą i przemocą, w tym przed wykorzystaniem seksualnym, i działają w obie strony – chronią zarówno parafian, jak i osoby duchowne, pracowników i wolontariuszy parafii.
- W parafii opracowano i wprowadzono w życie wewnętrzny dokument zawierający politykę ochrony przebywających tam dzieci i osób dorosłych, zgodnie z Ustawą Kamilka i Wytycznymi Kościoła katolickiego w Polsce.
- W przygotowaniu wewnętrznego dokumentu uczestniczą zaangażowani świeccy, a także dzieci.
- W parafii działa Zespół ds. Prewencji.
- Polityka ochrony dotyczy: rekrutacji personelu, bezpiecznych relacji dorosły–dziecko, bezpiecznych relacji rówieśniczych, bezpiecznego korzystania z Internetu, ochrony wizerunku i danych osobowych, zasad reagowania na przypadki przemocy oraz prowadzenia rejestru interwencji.
- Standardy ochrony są dostępne w parafii i podane do publicznej wiadomości – na stronie internetowej oraz wywieszone w widocznym miejscu.
- Do obowiązków proboszcza należy wdrażanie w życie standardów ochrony przed przemocą. Za niezastosowanie się do standardów odpowiedzialność personalnie ponosi proboszcz parafii, również wobec prawa.
- O każdej osobie zaangażowanej w parafii i mającej kontakt z dziećmi proboszcz uzyskuje dane z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
- Przed dopuszczeniem osoby do działalności z dziećmi proboszcz uzyskuje informacje z Krajowego Rejestru Karnego (przestępstwa z rozdz. XIX i XXV k.k. oraz art. 189a, 207 k.k. i ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii).
- Proboszcz powołuje Zespół ds. Prewencji w składzie: osoba odpowiedzialna za standardy, osoba zaufana oraz osoba odpowiedzialna za interwencję.
- Wszelka działalność dotycząca ochrony, interwencji i pomocy musi być dokumentowana. Notatki przechowuje proboszcz zgodnie z zasadami ochrony danych wrażliwych.
- Czuwanie nad własną dojrzałością emocjonalną, psychiczną i duchową.
- Dbanie o respektowanie zasad kultury i równego traktowania wszystkich dzieci.
- Organizowanie działań duszpasterskich w miejscach bezpiecznych.
- Utrzymywanie transparentnego kontaktu z rodzicami dzieci.
- Przestrzeganie zasad prywatności, ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci.
- W przypadkach przemocy fizycznej bądź seksualnej, gdy sprawcą jest osoba dorosła lub dziecko, należy zgłosić ten fakt zgodnie z prawem do organów ścigania lub do delegata właściwej instytucji kościelnej.
- Gdy sprawa dotyczy niewłaściwego zachowania świeckich pracowników lub wolontariuszy, należy zbadać sprawę i – jeśli zajdzie potrzeba – wycofać tę osobę z pracy duszpasterskiej.
- Jeśli niewłaściwe zachowanie dotyczy dziecka, należy zawiadomić jego rodziców i wraz z nimi podjąć odpowiednie działania.
- Każda informacja o niewłaściwym zachowaniu powinna być traktowana poważnie – jest działaniem prewencyjnym.
- Jeśli jakakolwiek osoba dorosła dowie się od dziecka, że doświadcza ono przemocy, automatycznie ma obowiązek zastosowania się do art. 304 k.p.k. – każdy, kto dowie się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić prokuratora lub policję.
- Każda osoba, która mówi o doświadczanej przez siebie krzywdzie, winna zostać przyjęta z szacunkiem i uważnie wysłuchana.
- Osoba skrzywdzona powinna otrzymać informację o możliwych formach pomocy na terenie parafii lub poza nią.
- W sytuacji gdy osobą wskazaną jako sprawca jest kapłan lub osoba zaangażowana w parafii, należy jak najszybciej zapewnić bezpieczeństwo osobie skrzywdzonej. Osoby poszkodowane nie powinny być obarczane kosztami udzielanej im pomocy.
- Jeśli osobą skrzywdzoną jest dziecko, pomoc powinna otrzymać również jego rodzina.
- Wszelkie działania i uzyskane informacje objęte są zasadą poufności, ale osoby skrzywdzonej nie wolno zobowiązywać do zachowania tajemnicy.
- Osoby oskarżone o przestępstwa lub po odbyciu wyroku nie powinny pracować z dziećmi, natomiast powinny zostać objęte pomocą duszpasterską.
- Gdy podejrzanym lub oskarżonym jest dziecko, należy współpracować z jego rodzicami lub opiekunami prawnymi i otoczyć ich opieką duszpasterską.
- Gdy osobą podejrzaną lub oskarżoną jest kapłan lub osoba konsekrowana, należy zastosować się do wskazań biskupa miejsca lub przełożonych zgodnie z Wytycznymi KEP.
- Gdy osobą podejrzaną jest świecki pracownik lub wolontariusz, należy odsunąć go od pracy z dziećmi na czas wyjaśnienia sprawy i objąć stosowną opieką.
- W przypadku fałszywego oskarżenia – jeśli zarzuty nie zostaną potwierdzone – należy przekazać informację o niewinności oskarżonego w formie komunikatu biskupa miejsca.
- Wszystkie spotkania z dziećmi powinny być organizowane w miejscach oficjalnych, ogólnodostępnych i przygotowanych.
- Nie można przebywać z dzieckiem sam na sam w warunkach odizolowanych. Jeżeli dobro dziecka wymaga indywidualnego spotkania, musi ono być transparentne (uchylone lub przeszklone drzwi, powiadomienie rodziców).
- Dzieci nie mogą przebywać w parafialnych pomieszczeniach mieszkalnych bez wiedzy i zgody rodzica lub opiekuna prawnego.
- Dzieci powinny zawsze pozostawać pod opieką osoby dorosłej. Opiekunowie nie mogą być pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych.
- Zakazuje się przewożenia dzieci prywatnymi samochodami, zwłaszcza w pojedynkę, bez wiedzy i zgody rodziców lub opiekunów prawnych.
- W obecności dzieci nie wolno wypowiadać treści i żartów o podtekście seksualnym ani prezentować treści obscenicznych, erotycznych lub pornograficznych.
- Niedozwolone jest stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej: poniżania, upokarzania, ośmieszania, dokuczania, znęcania się – bezpośrednio i za pośrednictwem mediów społecznościowych.
- Wszelkie formy niechcianej czułości
- Dotykanie piersi, pośladków, genitaliów
- Pocałunki
- Mocne, zamykające uściski
- Klepanie po pośladkach, udach, kolanach
- Łaskotanie lub mocowanie się
- Masaże, sadzanie na kolanach
- Kładzenie się lub spanie obok dziecka
- Seksualizacja i seksizm
- Poniżanie, mobbing, wulgaryzmy
- Uścisk dłoni, delikatne objęcie lub pocałunek w policzek
- Poklepanie po ramionach jako wyraz akceptacji
- Dotyk ramion, rąk, barku jako wyraz bliskości
- Trzymanie za ręce w czasie zabawy lub spaceru
- Podnoszenie dzieci do ok. 3. roku życia
- Przytulanie małych dzieci za zgodą rodziców
- Siadanie w pobliżu małych dzieci
- Na początku roku formacyjnego należy zapoznać rodziców z harmonogramem spotkań, uzyskać pisemną zgodę na udział dziecka oraz ustalić zasady odbioru i komunikacji elektronicznej.
- Podczas wyjazdu rodzice lub opiekunowie prawni mają prawo do kontaktu ze swoim dzieckiem oraz z jego opiekunem.
- Podczas wyjazdów parafialnych opiekunowie nie powinni nocować w tym samym pomieszczeniu co podopieczni. Szczególnie należy zadbać o ochronę dzieci w toaletach, łazienkach i przebieralniach.
- Jeśli parafia zapewnia dzieciom dostęp do Internetu, wdraża środki bezpieczeństwa blokujące dostęp do treści nieodpowiednich dla ich wieku.
- Na urządzeniach z dostępem do Internetu powinno być zainstalowane i aktualizowane oprogramowanie filtrujące treści.
- Sakrament pokuty i pojednania oraz spotkania związane z towarzyszeniem duchowym powinny odbywać się w miejscach do tego wyznaczonych (konfesjonał lub osobne, lecz widoczne miejsce). Niedopuszczalne jest spowiadanie w pokojach prywatnych.
- Zaleca się, aby odwiedziny chorych odbywały się w obecności osoby trzeciej.
- Zobowiązania i obietnice proboszcza lub pracownika parafii, zwłaszcza te finansowe, powinny być udokumentowane w formie pisemnej.
Formacja dzieci obejmuje reagowanie w sytuacjach, gdy są świadkami lub doświadczają:
- Pozostawiania dzieci bez opieki.
- Okazywania niechcianej czułości lub prób nawiązywania kontaktu w miejscach odosobnionych.
- Przekraczania granic nienaruszalności cielesnej.
- Zbyt intensywnego dążenia do osobistego kontaktu lub infantylnych zachowań opiekunów.
- Prezentowania nieodpowiednich treści (materiały erotyczne, pornograficzne, obrazujące przemoc).
- Nadmiernego i indywidualnego obdarowywania prezentami oraz innych form faworyzowania.
- Proponowania lub używania alkoholu i substancji psychoaktywnych.
- Wszyscy pracownicy i wolontariusze w parafii otrzymują potrzebną wiedzę o standardach, kodeksie zachowań i procedurach interwencji.
- Pracownicy i wolontariusze pełniący funkcje wychowawcze dodatkowo są szkoleni z rozpoznawania oznak przemocy, strategii działania sprawców, prowadzenia rozmów z dziećmi oraz zagrożeń w Internecie.
- Każda osoba pracująca z dziećmi co dwa lata uczestniczy w jednodniowym szkoleniu z zakresu prewencji.
- Za szkolenie odpowiadają osoby delegowane przez diecezję, posiadające potwierdzone kompetencje.
- Osoby odpowiedzialne za prewencję w parafii raz w roku uczestniczą w spotkaniu odpowiedzialnych za prewencję w diecezji.
- Rodzice, opiekunowie prawni oraz małoletni mogą w każdym momencie prosić proboszcza o wgląd do papierowej wersji standardów i zapytać o ich stosowanie. Standardy udostępnione są także w formie elektronicznej na stronie internetowej parafii.
- Dokument zawierający standardy ochrony dzieci aktualizowany jest co dwa lata.
- Ewaluacja dokumentu dokonywana jest przez osobę odpowiedzialną za prewencję we współpracy z proboszczem, a następnie zatwierdzana przez osobę odpowiedzialną w diecezji za prewencję.
bezpłatnie · całodobowo · 7 dni w tygodniu
bezpłatnie · całodobowo · 7 dni w tygodniu
bezpłatnie · śr. i czw. 17:00–19:00
bezpłatnie · pn.–pt. 14:00–20:00
bezpłatnie · całodobowo · 7 dni w tygodniu